Đổi mới Bền vững tại Van Lang Global School

Hệ Sinh Thái Bền Vững Trên Toàn Khuôn Viên Trường

Khi bước vào khuôn viên Van Lang Global School tại TP. Hồ Chí Minh, khách tham quan sẽ ngay lập tức cảm nhận được sự khác biệt. Những tấm pin năng lượng mặt trời trải dọc các lối đi, vừa tạo bóng mát vừa cung cấp nguồn năng lượng sạch. Các bể chứa nước mưa do chính sinh viên khối kỹ thuật thiết kế và xây dựng giúp thu gom nước phục vụ cho hệ thống vườn cây rộng khắp trong trường. Tại căng tin, một màn hình kỹ thuật số do sinh viên phát triển hiển thị theo thời gian thực mức tiêu thụ năng lượng, tỷ lệ phân loại rác và lượng khí thải carbon được bù đắp nhờ các sáng kiến bền vững của nhà trường.

Tuy nhiên, những thay đổi dễ nhận thấy ấy chỉ là bề nổi của một quá trình chuyển mình sâu rộng hơn. Trong ba năm qua, VGS đã từng bước tích hợp tính bền vững vào mọi hoạt động vận hành và chương trình giảng dạy, với động lực lớn đến từ chính sự chủ động và sáng tạo của sinh viên. Kết quả là một khuôn viên hoạt động như một “phòng thí nghiệm sống” — nơi mọi hệ thống, từ quản lý rác thải đến sản xuất năng lượng, đều trở thành giải pháp thực tiễn đồng thời là công cụ học tập.

Green Innovation Lab - Không gian sáng tạo bền vững

Trung tâm của chương trình phát triển bền vững tại VGS là Green Innovation Lab (GIL) — không gian sáng tạo được xây dựng chuyên biệt để sinh viên nghiên cứu, chế tạo nguyên mẫu và thử nghiệm các giải pháp bền vững. Được thành lập vào năm 2024 với nguồn tài trợ khởi đầu từ Hội Phụ huynh VGS cùng các doanh nghiệp đồng hành, GIL đã cho ra đời nhiều dự án ấn tượng với mức độ hoàn thiện đáng kinh ngạc.

Nổi bật nhất là SmartSort — hệ thống phân loại rác ứng dụng AI do nhóm năm học sinh lớp 11 phát triển. Sử dụng công nghệ thị giác máy tính và học máy, SmartSort có thể nhận diện và phân loại rác thành 12 nhóm khác nhau với độ chính xác lên đến 94%, vượt đáng kể tiêu chuẩn phổ biến của ngành. Kể từ khi được đưa vào vận hành, hệ thống đã giúp giảm 67% tình trạng lẫn tạp chất trong quy trình tái chế của VGS.

Từ Khuôn Viên Trường Đến Cộng Đồng

“Khi bắt đầu, chúng tôi chỉ đơn giản muốn giải quyết vấn đề rác thải của chính trường mình,” Lê Thanh Tùng — một trong những thành viên phát triển SmartSort — chia sẻ. “Nhưng rồi các doanh nghiệp địa phương bắt đầu hỏi liệu họ có thể sử dụng hệ thống này hay không. Đó là lúc chúng tôi nhận ra dự án có thể vượt xa phạm vi của một bài tập ở trường.”

Kể từ đó, SmartSort đã được thí điểm tại hai trung tâm thương mại địa phương và một bệnh viện, đồng thời có kế hoạch mở rộng đến tất cả các tòa nhà công cộng tại Quận 7 vào giữa năm 2027.

Dự án vườn thủy canh trên sân thượng cũng kể một câu chuyện tương tự về việc mở rộng tác động từ khuôn viên trường ra cộng đồng. Khởi đầu chỉ là một thí nghiệm trong giờ sinh học, dự án nay đã phát triển thành một trang trại đô thị vận hành hoàn chỉnh, sản xuất hơn 200 kg rau củ mỗi tháng. Nguồn nông sản này được sử dụng cho căng tin trường, phần dư sẽ được trao tặng cho các ngân hàng thực phẩm địa phương.

Quan trọng hơn, dự án còn mở ra một chương trình kết nối cộng đồng, nơi sinh viên VGS hướng dẫn kỹ thuật canh tác đô thị cho cư dân tại các khu căn hộ lân cận.

Tích Hợp Vào Chương Trình Học

Tại VGS, tính bền vững không phải là một hoạt động ngoại khóa mang tính bổ sung — mà được tích hợp trực tiếp vào nền tảng học thuật của nhà trường.

Trong các lớp toán, sinh viên phân tích dữ liệu tiêu thụ năng lượng thực tế từ hệ thống điện mặt trời của trường. Trong môn văn học, các em khám phá những câu chuyện và góc nhìn về môi trường từ các tác giả Việt Nam và quốc tế. Trong môn kinh tế, sinh viên xây dựng mô hình đánh giá tính khả thi tài chính của các mô hình kinh doanh bền vững dựa trên chính dữ liệu từ các sáng kiến xanh của trường.

“Điều quan trọng nhất chúng tôi nhận ra là: bền vững không phải là một môn học riêng biệt — mà là một lăng kính giúp mọi môn học trở nên gần gũi, thực tiễn và hấp dẫn hơn,” bà Phạm Thị Mai, điều phối viên chương trình học, chia sẻ. “Khi sinh viên nhìn thấy sự kết nối trực tiếp giữa kiến thức trong lớp học và những vấn đề thực tế mà các em quan tâm, động lực học tập và khả năng ghi nhớ đều tăng lên đáng kể.”

Sự Công Nhận Và Định Hướng Tương Lai

Chương trình phát triển bền vững của VGS đã thu hút sự chú ý trên phạm vi quốc tế. Năm 2026, nhà trường nhận được giải thưởng UNESCO ASPnet School Award for Environmental Innovation và được giới thiệu trong một nghiên cứu tình huống của Harvard Graduate School of Education về giáo dục bền vững tại các quốc gia đang phát triển.

Theo Thầy Trần Văn Minh, đây mới chỉ là bước khởi đầu:

“Các bạn trẻ Việt Nam hôm nay không chỉ đang học về phát triển bền vững — mà còn đang dẫn dắt nó. Những sáng kiến ra đời từ khuôn viên này sẽ góp phần định hình cách thành phố và đất nước chúng ta tiếp cận các thách thức môi trường trong nhiều thập kỷ tới.”